Banka İştirakleri

25.4.1985 tarih ve 3182 sayılı Bankalar Yasası’nın 47. maddesi (Değişik: KHK/538-16.6.1994), banka iştiraklerini şu şekilde düzenlemiştir:

1) Bankalar, ana etkinlik konuları para ve sermaye piyasalarıyla sigortacılık olan ve bu konularda özel yasalarına göre izin ve ruhsatla etkinlik gösteren mali kurumlar dışındaki bir ortaklığa, bedelsiz olarak edindikleri hisseler dahil, öz kaynaklarının en fazla %15′i oranında iştirak edebilirler. Bu tür ortaklıklara yatırılacak kaynakların toplamı banka özkaynaklarının %60′ını aşamaz.

İştirak olunan ortaklığın sermayesinin %10′undan az olan iştirak tutarları, yukarıda belirtilen limitlerin hesabında dikkate alınmaz.

2) Bankalar ve sermayelerinin %50′sinden fazlasına sahip oldukları iştirakleri, kamu kuruluşu şeklinde olanlar dışında, banka sermayesinin %10′undan fazlasına sahip olan ortakların, yönetim kurulu başkanı ve üyelerinin, genel müdür ve genel müdür yardımcılarının ayrı ayrı ya da birlikte sermayelerinin %25′inden fazlasına sahip oldukları ortaklıklara iştirak edemezler.

3) Bu yasaya göre yürürlüğe konulan standart rasyoları tutturamayan bankalar, hiçbir surette yeni iştirak edinemezler.

Ayrıca, bankaların sermaye azaltıcı işlemler (Bnk. Y.m. 48) ve emtia ticareti (Bnk. Y. m. 49) yapmaları yasaklanmış, gayrimenkul üzerine işlemleri, Bnk. Yasası’nın 50. maddesinin bazı fıkralarında yapılan değişikliklerle yeniden düzenlenmiştir.

Madde 50/1 (Değişik: K H K 538-16. 6.1994): 3 8.maddenin birinci fıkrasındaki sınırlara dahil olmak üzere, bankaların edinecekleri gayrimenkullerin amortismanlar düşüldükten sonraki kayıt değerleri toplamı, özkaynaklarının yarısını geçemez.

Yeniden değerleme yapılarak özkaynaklara ilave edilen fonlar, bu maddedeki, sınırlamanın hesaplanmasında %50 oranında dikkate alınır.

Madde 50/2 : Bankalar, ticaret amacıyla gayrimenkul alım ve satımıyla uğraşamazlar ve T.C. Merkez Bankası tarafından alınan kararlara uygun olarak bankacılık işlerini yürütebilmek için gereksinim duydukları sayı ve büyüklüğün üstünde herhangi bir şekilde gayrimenkul edinemezler.

Madde 50/3: Bankaların, sermayesine %10′un üstünde katıldıkları ortaklıklarla bunların sermayelerinin çoğunluğuna sahip oldukları ortaklık ve kuruluşların iş konularının gerektirdiği işyeri, fabrika, imalathane ve eklentileri gibi gayrimenkuller dışında gayrimenkul edinmeleri, T.C. Merkez Bankası’nın iznine bağlıdır.

Madde 50/4 (Değişik: KHK/538-16. 6. 1994): Bankalar, münhasıran gayrimenkul ticareti yapan ortaklıklara katılamazlar, bu konuda iş yapan gerçek ve tüzel kişilere kredi açamazlar.

Madde 50/5: Bankalar, alacaklarından dolayı edinmek zorunda kaldıkları gayrimenkulleri, edinme gününden başlayarak üç yıl içinde elden çıkartmak zorundadırlar. Bu süre içinde elden çıkartmanın imkânsız olduğunun, ya da banka için büyük zarar doğuracağının belgelendiği hallerde, bu süre Hazine Müsteşarlığı tarafından uzatılabilir.

Madde 50/6 (Değişik: 3332 – 25.3.1987): Bankalara gayrimenkul üzerine borç verme konusunda yetki veren özel yasa hükümleri saklıdır.

Bakanlar Kurulu tarafından gayrimenkul üzerinde bu maddede belirtilen konularda görev verilen bankalarla, ana statülerinde bu maddede belirtilen konularda kendilerine görev verilen Kamu İktisadi Teşebbüsü statüsündeki bankalar hakkında 1., 2., ve 4. fıkra hükümleri uygulanamaz.