İnternetten Alışveriş Yapmak Güvenli mi?
Türkiye’deki internet kullanıcılarının sayısı 28 ile 30 milyon arasında değişiyor. Bu rakam Türkiye’yi kullanıcı bazında dünyanın 12. büyük internet ülkesi yapıyor. Oranlar yüksek olsa da internetten alışveriş ve ticarette durum tersine dönüyor. Temel sorun güvensizlik. Ebay Türkiye temsilcisi, Türkiye’deki en büyük dijital ticaret sitesi Gittigidiyor’un Yönetim Kurulu Başkanı Sina Afra’ya göre restoranda kredi kartı vermek çok daha riskli.
Ebay Türkiye Temsilcisi, Türkiye’deki en büyük elektronik ticaret sitesi Gittigidiyor’un Yönetim Kurulu Başkanı. İnternetin Türkiye’deki macerasının tanığı ve ortağı. Onunla görüşmemizdeki neden ise dünyada kullanıcı oranları arasında hızla yükselen ülkelerin başında Türkiye’nin geliyor olması. Sina Afra’ya göre internet’in dünyadaki en büyük sıçraması 1999-2001 yılında gerçekleşti ama Türkiye hem kriz hem de konjoktürel nedenler yüzünden bunu tam yakalayamadı. Zira sonrasında internet de küresel çapta bir kriz yaşadı. Türkiye ise tam bu noktada ciddi bir yatırım yapmayı başardı. Afra anlatıyor: “Türkiye’de yedi milyon kadar ADSL hattı var. Bu çok ciddi bir sayı ve bizi dünyada ilk ona getiriyor. Almanya ve Fransa’da bu rakam 14 milyon. Geçen üç yıl içinde de Ebay, Google, Yahoo, Türkiye’deki potansiyeli fark etti. Değişim hızlı başlamıştı. Pek çok servis Türkçeye çevrildi. İnternet kullanıcılarının nüfusa oranı yüzde 25’i geçince ülke kıvama geldi demektir. Bunun anlamı yatırımdır.” İnternette kullanıcı adına en hızlı büyüyen ülke de Türkiye. Bu anlamda hedeflerdeki tarih 2011. Şu an kullanıcı sayısı 28 ile 30 milyon arasında değişiyor. Afra’nın dediğine göre tam sayı Türk Telekom tarafından açıklanmıyor. Yine de bu rakam bizi kullanıcı bazında dünyanın 12. büyük internet ülkesi yapıyor. Avrupa ülkelerindeki internet kullanım oranı yüzde 59, bizde yüzde 35. Önümüzdeki üç yıl içinde Avrupa oranına yaklaşmak da mümkün.
Peki, Türkiye’deki talebin bu kadar hızlı bir şekilde artmasının temel nedeni ne? Afra’ya göre cevap gençler: “Alışkanlıkları yok. Kredi kartını kullanmayı seviyorlar. Dinamikler ve tüketiyorlar. Çabuk öğreniyorlar.” Rakamlar ve oranlar yüksek olsa da internetten alışveriş ve ticarette durum değişiyor. Sanal âlemde para harcayanlar altı ile sekiz milyon arasında. Toplama baktığımızda bu düşük bir oran. Nedenler farklı gibi görünse de güvensizlik temel sorun. Afra güvensizlik sorununu, “Bu coğrafyanın insanları kırılma noktasını geçmek üzere. Sistemi tam tanımıyorlar. Bu da zamanla algılanacak. İnternete kredi kartı bilgisi vermek hâlâ korkulan bir durum. Ama bilinmeli ki bir restoranda kredi kartı vermek, bilgilerinizin çalınması açısından aslında çok daha riskli. Yani Türkiye’de internetten alışveriş güvenli ellerde” diye yorumluyor.
Türkiye’de insanlar internetten öncelikle kültür ürünü satın alıyor. Fiyatlar düşük, kaybetme korkusu az. Nostalji ürünlere ilgi fazla. İlk deneyimler olumlu olursa da gerisi elbette çok hızlı geliyor. Dünyada olay farklı. İnternetteki insanların yarısı alışveriş yapıyor. En büyük pazar Almanya, İngiltere, Fransa, Amerika ve Kore. Evet, Kore. Biraz tuhaf geliyor kulağa ama gelişimleri ve tüketim bütçeleri açısından çok hızlı bir ilerleme kaydetmişler. Alışkanlık ve davranış olarak da Türkiye’yle benzer özelliklere sahipler. Yeniliklere çok açık ve aç bir toplumsal yapı olması en önemli benzerlik. Yerelliklerine gösterdikleri önem kadar dışarıdan gelene de çabuk alışıyorlar.
Online eczane!
O zaman önümüzdeki yıl neler var? İnternet çok hızlı değişiyor. Hiç ummadığınız bir şey çok hızlı moda olabiliyor. Tahmin yapmak gerçekten zor. Twitter ve Facebook bu günlere gelebileceklerini büyük ihtimalle düşünmüyorlardı. Bir de hatırlatma; dünyadaki ikinci büyük Facebook kitlesi Türkiye’den geliyor. Bu araştırılması gereken sosyal bir olay aslında! Afra, önümüzdeki günlerde ses ve müzik alanında inanılmaz yenilikler olacağını düşünüyor. Özellikle kişiye özel her türlü ürünün internet üzerinden zevklere göre tasarlanması iyice popüler olacak, bu kesin. Bunun yerel çözümlerinin de hızla artacağı öngörülüyor. Yani bireyselleştirme internete yön veriyor. Ya sağlık konusunda gelişmeler mümkün olabilir mi? Afra, sağlık hizmetleri konusundaki mevzuatların eksik olduğunu yani “online eczane” gibi bir yapının sağlanmasının şu an için mümkün olmadığını söylüyor. Yani reçeteli değil de herkesin alabildiği, diş macunu ile birlikte sipariş verebileceğiniz ilaçlar satılmasına daha çok zaman var. Ama geriye dönüp yazdıklarımıza bakarsak bu hızla “online hasta, online tedavi” dönemine girmemiz bile çok şaşırtıcı olmaz.