BDK, kredi kartında asgari ödeme tutarını artırıyor
Kredi kartında takibe düşme oranlarının artması üzerine Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), kredi kartında asgari ödeme tutarlarını yeniden belirlemek için çalışma başlattı.
Asgari ödeme oranını yüzde 20 ile yüzde 40 arasında belirleme yetkisine sahip olan BDDK, konuyu Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ile masaya yatırdı. Finans sektörü temsilcilerinden edinilen bilgilere göre BDDK kredi kartında yüzde 10 seviyesine çıkan takibe düşüş oranını azaltmak için farklı formüller üzerinde çalışıyor. BDDK’nın kanuni yetkisini kullandığını belirten üst düzey bir banka yetkilisi BDDK’nın asgari ödeme oranlarını yeniden belirleyecek formüller geliştirdiğini ifade etti.
Limit ve müşterilerin ödeme alışkanlıklarına göre oranların yeniden belirlenmesi üzerinde duruluyor. Örneğin limit sınırı getirilmesi halinde 5 bin TL’ye kadar olan bir müşterinin asgari ödeme tutarı yüzde 20 olurken, limiti beş bin liranın üzerinde olan için oran yüzde 30′a çıkabilecek. Konuya ilişkin olarak çalışma başlatan BDDK’nın Merkez Bankası ve Hazine Müsteşarlığı’nın da olumlu görüşünü alması gerekiyor. BDDK verilerine göre Mart 2010 itibarıyla kredi kartlarının toplam büyüklüğü 37 milyar 60 milyon liraya çıkarken Türkiye genelinde 26 milyon kredi kartı müşterisi bulunuyor. Takipteki kredi kartı müşteri sayısı ise 2 milyon 280 bini aşmış durumda.
Gelinen noktayı değerlendiren BDDK Başkanı Tevfik Bilgin, takipteki oranın yüksekliğinin bankacı ve tüketiciden kaynaklanan iki sebebi olduğu tespitini yapıyor. Bilgin konuya ilişkin olarak, “Bankalar çok fazla kredi kartı dağıttı. Gelir durumunu çok dikkate almadılar, hacim oluşturmaya çalıştılar. Peki tüketicinin hatası nedir? Kredi kartı bir yaşama biçimi değil, ödeme aracı. Ama bazı tüketiciler bunu hayatlarını ikame ettirme aracı diye düşünüyor ve harcamalarını düzenli yapmıyor.” değerlendirmesinde bulunmuştu.
TÜKETİCİ ŞikâyetLERİNDE kredi kartı İLK SIRADA
Bankacılık Üst Kurulu’nun verilerine göre takibe düşme oranlarında zirvede yer alan kredi kartları şikâyette de ilk sırada yer alıyor. BDDK verilerine göre geçen yıl kuruma ulaşan 6 bin 329 adet talep ve şikâyet hakkında işlem yapılırken en yoğun başvuru kredi kartlarında yaşandı. Kredi kartlarına ilişkin şikâyetlerin dağılımında, ilk 5 sırada “borcun yeniden yapılandırılması, kredi kartı ücret ve komisyonları, müşteriden habersiz kart tanzimi, kredi kartının bankaca iptal edilmemesi, sigorta sorunları” yer aldı. Öte yandan kredi kartı borçlarını yapılandırmak için ödeme seçenekleri hakkında bilgi almak isteyen tüketici, BDDK’nın internet sitesinde “erişim rekoruna” imza attı. Bir yıllık dönemde 1 milyon 187 bin kişinin ziyaret ettiği, toplam 50 milyon 642 bin erişimin gerçekleştiği siteden, “Kredi Kartı Ödeme Planı Hesaplama Ekranı’nın” yayınlandığı 9 Temmuz 2009′da 915 bin 601 erişim gerçekleşti.
Merkez Bankası düzenli olarak açıklar, “Kredi kartı borcunu ödemeyenlerin sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde şu kadar arttı…” Ya da “Hükümet, kredi kartı mağdurları için yeni bir yasal düzenleme hazırlıyor…”
Kredi kartları hayatımıza girdiğinden beri bu tür haberleri okumaya alışığız, ama allışık olmadığımız ve bence yeni bir tartışma başlatacak, işin ilk kez psikolojik boyutuna inen bir araştırma var önümde…Ve de kredi kartı almadan önce herkesin yapması gereken bir test..
Koç Üniversitesi İşletme Enstitüsü doktora programı çerçevesinde yürütülen çalışma akademik anlatımla çok şey söylüyor ama şöyle özetlenebilir: Kendimizi tanımaya yönelik sorunlarımız varsa, yani bir gün değerli, sonraki gün değersiz hissediyorsak, bu ruh haliyle kredi kartı kullanmamız risklidir. Yani biz kredi kartımağduru olmak için en güçlü adayız. Araştırmayı, doktora öğrencisi Gülen Sarıal Ai ve Yrd. Doç. Dr. Tarcan Kumkale ile birlikte yöneten Prof. Dr. Zeynep Gürhan Canlı “Bu bütün
dünya için kendini tanıma netliğini bu bağlamda kullanan ilk psikolojik yaklaşım” diyor.
TUZAĞA DÜŞME EĞİLİMİ
Deneklere internet üzerinden yöneltilen sorularla, ‘kendini tanıma netliği’, yani kendini ne kadar net tanıdığı, özelliklerini ne kadar iyi bildiği ve kendiyle ilgili düşüncelerinin kısa süre içinde değişip değişmediği ölçülüyor. Sonra örneğin şöyle bir soru soruluyor. Son moda bir ayakkabı yüzde 50 indirimde, alır mısınız?
Çoğunluk, “Kaçırmam, alırım” diyor. Aynı ayakkabı, yine aynı fiyatta ancak bu kez üzerinde indirim etiketi olmadan tüketiciye sunuluyor, çoğu isteksiz, çünkü indirim yok. Aslında hiçbirinin bu ayakkabıya ihtiyacı da yok. Diyor ki araştırma, kendini tanıma netliği gelişmemiş olan insanlar, ya da bizim anlayacağımız şekliyle kendine güveni eksik bireyler, kredi kartı kullanırken ya da harcama yaparken bunun sonuçlarını çok sorgulamadan, tuzaklara çok çabuk düşebiliyor. Borçlu olmak önemli bir stres kaynağı, eğer kendimize güvenli insanlar olsak bu stresle baş etmek için borca girmekten kaçınırız. Ama tersi durumdaki insanlar stresle baş etmeyi de kaçarak yapıyor, inkar ediyor, erteliyor. Öyle olunca pazarlama tuzaklarına da çabuk kanıyor.
Bu bulgular, 5 ayrı araştırmayla ortaya konuyor ve sonuç şöyle özetleniyor: Kendini tanıma netliği düşük olan kişiler stresle baş etmek yerine ondan kaçmayı ve reddetmeyi tercih ettiklerinden yapacakları hareketin olumlu ve olumsuz sonuçlarını düşünmelerine rağmen akıllarını çelecek bir teklifle karşılaştıklarında alışveriş yapma eğiliminde oluyor. Prof. Zeynep Canlı, bankaların kredi kartı verirken küçük bir testle insanların para harcama yaklaşımını ortaya koyabileceklerini söylüyor ve
diyor ki, “bu testi yapsınlar, riskli müşteriye düşük limitli kart versinler.”
İNDİRİMLE İLGİLENMEM ÇÜNKÜ İHTİYACIM YOK!
Türkiye’de örneklem oluşturabilecek 500 denekle yapılan araştırma aynı yöntemle
ABD ve Kore’de de yapılmış. Sonuçlar her iki ülkede de Türkiye ile benzerlik gösteriyor. Yani insan psikolojisinin davranışlara yansıması ülkelerüstü bir gerçek.
Araştırmanın uluslararası dergilerde yayınlanması için son hazırlıklar yapılıyor. Prof. Dr. Zeynep Gürhan Canlı, Kendine güveni olan kişiler, ya da araştırmadaki tanımla, ‘kendini tanıma netliği’ yüksek kişiler için sonuçların daha farklı olduğunu söylüyor. Bu kişiler, genel olarak yapacakları hareketin olumlu ve olumsuz sonuçlarını da düşünmüyorsa alışveriş yapabiliyor. Ancak yapacakları hareketin olumlu ve olumsuz sonuçlarını düşündüklerinde, stresle baş ederken kabullenme ve planlama gibi yapıcı yöntemler kullandıkları için alışveriş yapmaktan kaçınıyorlar.
“Bu ayakkabıya ihtiyacım yok. Yüzde 50 indirimde olması bu sonucu değiştirmez. Bunu öderken zorlanırım, dolayısıyla aslında kazancım olmayacak, zarara gireceğim” diye düşünüyorlar. Sonuç olarak sadece kredi kartı sorunları yaşamamak için değil, hayat kalitemizi her alanda artırmamız için kendimizi tanıma netliğimizi yükseltmemiz gerekiyor.
İŞTE TEST:
SORULAR:
1- Kendim hakkındaki inançların çoğunlukla birbiriyle çelişiyor.
2- Bir gün kendim hakkında bir görüşüm varsa, başka bir gün farklı bir görüşüm olur
3- Nasıl biri olduğum hakkında düşünerek oldukça fazla zaman harcıyorum
4- Bazen göründüğüm gibi biri olmadığımı hissediyorum
5- Geçmişte nasıl biri olduğumu düşündüğümde nasıl birine benzediğim hakkında emin olamıyorum
6- Çok nadiren kişiliğimin farklı tarafları arasında çelişki yaşıyorum*
7- Bazen diğer insanları kendimden daha iyi tanıdığımı düşünüyorum
8- Kendim hakkındaki inançlarım çok sık değişiyormuş gibi görünüyor
9- Benden kişiliğimi tanımlamam istense yapacağım tanımlama, bir gün farklı diğer gün farklı olur
10- çok istesem bile başkasına aslında nasıl biri olduğumu söyleyeceğimi düşünmüyordum
11- Genel olarak kim olduğum ve ne olduğum hakkında net bir algım var
12- Çoğunlukla birşeyler hakkında karar vermekte zorlanıyorum. Çünkü ne istediğimi bilmiyorum*
Yukarıdaki ifadelere ne derece katıldığınızı belirtiniz.
PUANLAMA
(1) Kesinlikle katılmıyorum
(2) Katılmıyorum
(3) Ne katılıyorum, ne katılmıyorum
(4) Katılıyorum
(5) Kesinlikle katılıyorum
Her cevabın yanındaki numara alınan puandır. Toplam 30 puanın üzerinde risk başlıyor.
* 6 ve 11 numaralı sorulara verilen olumlu yanıtlar kendini tanıma netliği testinde yüksek puan kazandırıyor. Diğer sorularda cevaplar 5′e yaklaştıkça riskli müşteri olma ihtimali de artıyor
Kartla aidatlar ve faturalar ödenebilecek. Mağazadan alışveriş yapılabilecek. Konutta rekabet sınır tanımıyor..
Konut projelerinde rekabet, giderek boyut kazanıyor. Futbol pazarında büyük ses getiren ‘taraftar kart’ uygulamasının bir benzeri, konut sektörüne de sıçradı.
Dumankaya İnşaat, ilk defa Adres Lobi projesinde kullanacağı yeni sistemde, taraftar kartları gibi projeye özel kredi kartı uygulaması başlatıyor.
Tuzla Aydınlı bölgesinde geliştirdiği Adres projelerine bir yenisini daha ekleyen Dumankaya İnşaat, yeni bir uygulamaya imza atıyor. Taraftarlara özel kredi kartları gibi, projeye özel kredi kartı özellikli yaşam kartları oluşturan şirket, Adres Lobi adlı yeni projesinde sistemi ilk defa kullanacak. Düzenlenen basın toplantısı sonrası sorularımızı yanıtlayan Dumankaya İnşaat Yönetim Kurulu Üyesi Ali Dumankaya, uygulama için bankalarla görüştüklerini belirterek, projeyi şöyle anlattı: “İlk defa Adres Lobi’de uygulanacak bu kart sistemi ile ev sahipleri aidatlarını, faturalarını bu kartla ödeyip site içi sosyal tesisler ve mağazalarda bu kartla alışveriş yapabilecekler. Bankalarla anlaşmak üzereyiz. Zaman içinde bu kart kredi kartı özelliği kazanacak, her yerde kullanılacak. Hatta aileler çocuklara ek kart çıkaracak. Siteye giriş çıkışlar da bu kartla olacak. Bu pilot uygulamanın ardından Vizyon ve İkon gibi projelerde ve bundan sonrakilerde de aynı sistem işleyecek.”
34 VE 39 METREKARE
51 BİN TL’YE SATILIYOR
Adres Lobi, 3 blokta 527 daireden oluşuyor. Satışları 10 gün önce başlayan projenin yüzde 10′u satıldı. Teslim tarihi Aralık 2012 olan Adres Lobi’de ayrıca 41 mağazalık bir ticari alan da yer alıyor. Daire büyüklükleri brüt 34 ile 146 metrekare arasında değişirken, fiyatlar ise 51 bin TL’den başlayıp 184 bin TL’ye kadar çıkıyor. Ayrıca, Vestel Şirketler Grubu kuruluşu Dexar ile her daireye kapalı devre yayın ve iletişim platformu kurulacak ve Derin Sarıyer’in projeye özel mobilya tasarımları da olacak.