Hükümetin uzun süredir üzerinde çalıştığı borç yapılandırmasında esnafı rahatlatacak bir adım atılıyor.

50 milyar liralık gelir hedefleyen ekonomi yönetimi tahsilatı artırıcı bir formül geliştirdi. Maliye bürokratları ile bankalar arasında yapılan görüşme sonrasında kredi kartı ile ödeme imkanı gündeme geldi. Buna göre 5 bin liranın altındaki vergi ve SSK prim borçlarının yanı sıra diğer borçlar için kredi kartına taksit seçeneği uygulanabilecek. Edinilen bilgilere göre düzenlemeden 2,5 milyon esnaf yararlanacak.

5 bin liradan az olan borçlar için kredi kartına taksit yapılmasında mutabakata varıldı. Bankacılık kesiminin yasal süreç tamamlanmamasına rağmen altyapı hazırlıklarını bitirmek için şimdiden görüşmelere başladığı belirtiliyor. Maliye ile yapılan görüşme hakkında bilgi veren bir banka yöneticisi, ekonomi yönetiminin esnafa ve iş dünyasına beyaz bir sayfa açmak istediğini belirterek, “Özellikle 2 milyonun üzerinde küçük meblağlarda borcu olan bir kesim var. Biz de onların devlete olan borçlarını temizlemeleri için kredi desteği sağlıyoruz. Kredi kartına da taksit yaparak devletin alacağı da garanti altına alınmış olacak.” dedi.

Hükümetin uzun süredir üzerinde çalıştığı kamu alacaklarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin düzenlemenin yılbaşına kadar tüm süreçlerinin tamamlanması hedefleniyor. Vergi ve SSK prim borçları başta olmak üzere 300′ü aşkın kalemde kamu alacaklarının yeniden yapılandırılması planlanıyor. Düzenlemeyle Maliye 50 milyar liralık gelir bekliyor. Bunun 10 milyar TL’si vergi alacağı, 40 milyar lirası da diğer alacaklardan oluşuyor. Yeniden yapılandırmanın kapsamına Emlak Vergisi, su ve elektrik borçları, trafik cezaları gibi kalemlerin yanı sıra tarımsal sulama birliklerinin alacakları da eklenebilecek.

Düzenlemeden KOSGEB’e istihdam garantili kredi desteği sağlanan işletmeler de yararlanabilecek. Gelir İdaresi Başkanlığı ile mükellefler arasındaki ihtilaflı alacakların da yeniden yapılandırma kapsamına girmesi bekleniyor. Taksitlerin 12 aydan başlayacağı yapılandırmadan ‘üst kurul’lara borcu olanlar da istifade edebilecek. Ekonomi yönetimi matrah artışı ile ilave 10 milyar liralık gelir hedefliyor. Buna göre 2006 yılında yüzde 30′dan başlamak üzere 2009 yılı için beyanların yüzde 15 oranında artırılması halinde firmalar vergi incelemesinden kurtulacak.

Kartlı ödeme sistemlerinde dünyanın bir adım önünde olan Türkiye’de kart sayısı neredeyse nüfusa ulaştı.

Her geçen yıl biraz daha hayatın parçası haline gelen kartlı ödemenin Cumhuriyet’in 100. yılı 2023′te Türkiye’nin her yerine ulaşması bekleniyor. Kart programlarının kayıt dışı ekonomiyi önlemede, enflasyon ve işsizlikle mücadelede önemli bir araç olduğunu vurgulayan Garanti Ödeme Sistemleri Genel Müdürü Mehmet Sezgin, “Hep söylediğimiz gibi, 2023′te Türkiye’de tüm alışverişlerini nakit kullanmadan yapan bir topluma ulaşmak mümkün. Amacımıza ulaşmak için sadece kredi kartlarını kullanmak yeterli değil. Henüz geliri ve yaşı nedeniyle bankacılıkla tanışmamış kişileri de sisteme dâhil etmemiz son derece önemli.” dedi.

Bunun için, banka kartları, ön ödemeli kartlar ve bozuk parayı ikame ederek kolay ve hızlı bir çözüm sunan temassız gibi hizmetlerin yaygınlaşmasının önemine değinen Sezgin, “Tüketicilerin hayatını kolaylaştıran, kullanımı basit teknolojik ürünler üretmeye devam etmeliyiz.” dedi. EMV akıllı kart ve PIN kullanımında öncü ülkeler arasında yer alan Türkiye, kredi kartı programları alanında en iyi 100 bankanın tespit edildiği ‘The Nilson Report’un 30 Eylül’de yayımlanan sayısına 6 banka sokmayı başardı. Garanti Bankası da 5,20 milyar dolarlık kredi büyüklüğüyle 38. sırada yer aldı. Listeye 23 Amerikan, 12 Kanada, 10 İngiliz bankası katılırken Fransız ve Alman bankaları listede yer bulamadı.

Canlanan emlak sektöründe kredi kartı ile ödemenin yaygınlaşmaya başladığını söyleyen Ediz Giray, yaşanacak risklere dikkat çekerek ” Kredi kartı geri ödemesinde yaşanacak sıkıntılar müşteriye pahalıya mal olabilir ” diyerek uyarıda bulundu.

Giray, Türkiye’de bankaların kredi kartı verme ve tüketicilerin kredi kartı kullanımlarında önemli bir sorun varken böylesi bir uygulamanın tüketici açısından riskler barındırdığını belirterek “Konut kredisi uzun vadeli kullanılan bir kredi. Kredi kartı almak ile kredi kartı kullanıcısı olmak arasında fark var. Kredibiliteniz olabilir ama bunu uzun vadeyle hemde kredi kartı ile ödemek sıkıntı oluşturabilir” dedi.

Gayrimenkul Uzmanı Ediz Giray, garantili, sabit ve düzenli bir gelirin ancak bu kadar uzun süre taksitlendirilebileceğine işaret ederek yeni kredi kartı mağdurlarının oluşturulmaması için bu uygulamalara tüketicinin dikkatli yanaşmasını söyledi.

Kredi kartı faizlerinin diğer konut kredi faizlerinden çok yüksek olduğunu da değinen Giray,”Konut kredilerini bu kadar süşük oduğu bir ortamda kredi kartı ile ev almak çok mantıklı değil. Yeni kredi kartı mağdurları oluşturmayalım ” şeklinde konuştu.

UZUN VADELİ MORTGAGE KREDİLERİNE İHTİYAÇ VAR

Ediz Giray, Türkiye’de hızlanan konut piyasasının 30 yıl gibi uzun süreli mortgage kredileri ile ivme kazanacağına dikkat çekerek”ABD’deki gibi 30-40 yıl vadeli kira öder gibi ev sahibi yapan mortgage kredilere ihtiyaç var. Ancak henüz uygun zaman mı bunu iyi test etmek gerekir. Orta ve düşük gelir grubunun uzun vadelerle ev sahibi olacağı bir uygulama gayrimekul sektörü için önemli bir atılım olur ” şeklinde konuştu.

Türkiye’ni en eski gayrimekul uzmanlarından ve Avrupa Proje Yönetimi şirketinin sahibi Ediz Giray, emlak sektöründeki patlamanın
referandum sonucunu etkisi olduğunu hatırlatark sektörün yukarı yönlü trandinin devam edeceğini ancak kriz önceki seviyelere gelmesinin
zaman alacağını söyledi.

Ediz Giray, gayrimenkul sektörünün 2001 krizinden 2005′e kadar ciddi bir duraklama yaşadığını, 2003-2006 yılları arasında ise yüksek faizler edeniyle banka kredisi kullanmak istemeyenlerin deyim yerindeyse alıcıların birikimlerini yastık altına atarak konut alımından vazgeçtiklerini söyledi.

2007′de başlayan alımların 2008′de ABD’de başlayan mortgage krizi ile tekrar durakldığpını bu nedenle sektörün uzun va şansız bir sönem geçirdikten sonra ciddi bir ivme kazanmasının normal olduğunu söyledi.

Kriz döneminde satışlarda yaşanan duraksamayı psikolojik bir bekleyiş olarak niteleyen Giray,” Kriz döneminde ürkek bir alıcı bir profili vardı. Krizden hızlı çıkan Türkiye’de referandum sonuçları psikolojik sınırın aşılmasını sağladı.Bu da satışlara yansıdı” şeklinde konuştu.

Giray, var olduğu söylenen konut stokunun değişen alıcı profili nedeniyle talep edilmeyen segmente yeraldığını ifade ederek, şunları söyledi:” Aslında Türkiye konut fazlası değil kaliteli konut açığı ve bunu talep eden bir kitle var. Dolayısıyla emlak sektöründe yatırımlar daha da artacak. Gayrimekulde marka projelerin satıyor ve alıcıların artık çok daha fazla projeyi görme, fiyatlama şansı var.Bu nedenle akıllı projeler kazandıracak. Bu arada A Plus projeler fiyatları yüksek olmalarına rağmen hemen satılıyor.Alıcısı hazır çünkü. Gayrimenkul yatırımcısı da bu tür projelere para yatırmaktan çekinmiyor.Mesela Saphire böyle bir proje. Ancak, B, C segmentlerin satışlarında bir miktar sıkıntı var. Emlak sektörüne yapılan en büyük arz bu segmentlerde ve alıcısı için seçenek zor. Bu nedenle piyasa beklenen satışlar gerçekleşmedi.Ancak ivme yukarı doğru. Satışların daha da artacağını düşünüyoruz.”

Türkiye’de artık rezidans ve plaza kültürünün yerleşmeye başladığını ve kaliteli ve özellikle konut ihtiyacının giderek artacağına dikkat çeken Ediz Giray, metrekaresi 10-15 bin dolar fiyat biçilen ve 1-8 milyon dolar arasında satılan rezidansların artık Türkiye’de normal karşıladığını belirterek şöyle dedi:” Türkiye giderek zenginleşen bir ülke ve zenginleşmeye devam edecek. Zengin sayısı ve zenginleşmeninm oranı giderek artıyor. 10 yıl önce gecekondularla çevrili bir kent artık bir dünya kenti oluyor. Bu sadece İstanbul’da değil Türkiye’nin pek çok kentinde bu tür projeler yapılıyor”.

30 YIL VADE İÇİN DÜĞMEYE BASILDI

Bu arada uzun vadeli ile konut sahibi olmak isteyenlere kolaylık sağlayacak uygulama için düğmeye basıldı.2005 yılında yasalaşan Mortgage yasasında değişiklik yapılarak vadenin 30 yıla yayılması planlanıyor.

Daha çok düşük gelir gruplarını kira öder gibi ev uzun vadede borçlanarak ev sahibi olmasını öngören değişiklikle BD’de olduğu gibi Türkiye’de de 30-40 yılda süre de ev sahibi olmanı yolu açılacak.

ŞEKERBANK BDDK’YA BAŞVURDU

Şekerbank bu yolda adım atan ilk banka oldu. Banka BDDK’ya başvurarak alım gücü düşük seviyede olan tüketiciler için yıl sonuna kadar bu uygulamayı başlattı.

Piyasa için önemli bir adım olacak ödenen kredi faizinin gelir vergisinden düşürülebilmesinin tüketicinin faiz maliyetinden kurtularak daha rahat kredi kullanmasını sağlayacak düzenlemenin çıkması da bekleniyor.