Reeskont

Reeskont, bankaların iskonto veya avansla kabul ettikleri (reeskontabl) ticari senetlerin ve diğer kıymetli kâğıtların Merkez Bankası’na yeniden iskonto ettirilmesidir.

Bankaların portföylerindeki ticari senetleri reeskont ettirmeleri, kredilere tahsis edecekleri kaynaklarını arttırır. Uygulamada bu işleme, mükerrer iskonto da denir.

Reeskont işlemi, bankalara ilave plasman kaynağı sağladığı gibi, onların ankes durumlarının güçlendirilmesine de katkıda bulunur. Öte yandan reeskont, bankalar için fazladan bir gelir temin etmenin kaynağını faizin bir miktar üzerinde bir faiz talep eder.

Ülkemizde reeskont yapan tek kurum, T.C. Merkez Bankası’dır. 1211 sayılı T.C. Merkez Bankası Kanunu, diğer yetki ve görevleri yanında, bu bankaya belirli şartlar dahilinde bankalara kısa ve orta vadeli reeskont kredileri sağlayabilme imkânı da vermiş bulunmaktadır.

Provizyon

Muhasebe deyimi olarak “karşılık” anlamına gelmektedir. Bankada bulunan hesaptan para çekilirken hesap bakiyesinin çekilecek meblağı karşılayabilmesi, yani bakiyenin “müsait” olması gereklidir. Bakiyenin müsaitliği hesaptan provizyon verilebilmesini sağlar. Provizyon vermek ya da provizyon almak, hesap bakiyesinin çekilecek meblağ için müsait olduğunun bildirilmesi ya da öğrenilmesi anlamına gelmektedir.

Genellikle, ödemenin, hesabın bulunduğu şubeden bir başka şube tarafından yapılacak olması halinde; ödemeyi yapacak şube tarafından hesabın bulunduğu şubeden yapacağı ödemenin karşılığının olup olmadığını sorması işlemine “provizyon almak” denir. Hesabın bulunduğu şube, hesapta karşılık varsa, “hesap müsait” ya da “ödeyebilirsiniz” diyerek provizyon verir.

Banka dışı işletmelerde ise muhtemel zararlar ya da tahsil edilemeyecek alacaklar için karşılık ayırma işlemine de “provizyon ayırmak” denebilir.

Preavili Hesap

Geri alınması ya da bir kısmının çekilmesi için belirli bir süre önce bankaya haber verilmesi gereken mevduat hesaplarına “preavili hesap” denir. Preavi süresi bir hafta, on beş gün, bir ay gibi banka ile mudi arasında kararlaştırılacak belirli zaman periyodları olabilir. Preavili hesaplar normal vadesiz mevduat hesaplarından belirli bir oranda yüksek faiz alırlar.

Preavili mevduat hesaplarının ihbar süresinden önce çekilmesine bankaca onay verilmesi halinde, aksine bir sözleşme yoksa faiz ödememe ya da vadesiz mevduat faizi ödeme yoluna gidilebilir.