MoneyGram, dünya çapında 170 ülke arasında, 40,000’den fazla yetkili acente ve 80,000 hizmet noktasından, 10 dakika içinde dünyanın herhangi bir bölgesine hızlı, güvenilir, ucuz ve kolay bir şekilde yapılan para transferidir. Şu anda sadece Moldova için EUR ve USD döviz cinsinden ödeme yapılmaya başlanmış olup, yakın bir gelecekte bu uygulama diğer ülkeler için de başlayacaktır.

MoneyGram para transfer sistemi sayesinde hiç bir banka hesabına gerek duyulmadan sadece kimlik ibrazı ile işlemleri gerçekleştirebilirsiniz.

MoneyGram’ın ilkesi : İnsanlara ve iş sahiplerine güvenilir, kolay ve ekonomik finansal hizmetler sunarak yardım etmektir.

MoneyGram’ın avantajları

• Güvenilir: Dünya çapındaki bilgisayar bağlantısı ve yaygınlaşmış acente ağı sayesinde MoneyGram para transferinin güvenilirliğini garantiler.
• Hızlı ve Kolay: Sadece 10 dakika içerisinde paranız dünyanın herhangi bir köşesine ulaşır.
• Ekonomik: MoneyGram rakiplerine göre çok daha ucuzdur.
• Ücretsiz Mesaj: Her işlem için 10 kelimeye kadar kişisel mesajları üçretsiz gönderir.
• Alım Miktarını Önceden Bilme: İşlem yapılmadan önce karşı tarafın hangi para biriminde, ve ne kadar para alacağı müşterinin bilgisine sunulur. Müşterinin onayından sonra işlem yapılır.

MoneyGram’ı en çok kullananlar:

• Aileler ve İşçiler: Yurt dışında bulunanlar ailelerine güvenilir bir şekilde, bir banka hesabı olmadan para gönderebilirler.
• Öğrenciler: Yurt dışında eğitim gören öğrenciler için banka hesabı açtırmak her zaman mümkün ve pratik değildir. Bu yüzden eğitim harçları ve diğer masraflar için MoneyGram en iyi seçimdir.
• Seyahat Edenler ve Turistler: Acil bir durumda hızı ve güvenilirliğinden dolayı MoneyGram tercih edilir.
• Diğer: MoneyGram diğer acil tıbbi, hukuki ve beklenmedik masraflar için kullanılır.

MoneyGram Gönderimi (Havale)Yapmak İçin:

• Herhangi bir Viyabank şubesine gidip, bir MoneyGram ‘gönderi formu’ doldurun.
• Formu ve kimliğinizi şube yetkilisine verip, gönderilecek miktar ve masrafı ödeyin.
• Size verilen gönderim formu kopyasındaki referans numarasını alıcıya bildirin.

MoneyGram Alımı İçin:

• Herhangi bir Viyabank şubesine gidip, ‘alım formu’ doldurun.
• Referans numarasını yazdığınız formu ve kimliğinizi şube yetkilisine verin.
• Banka yetkilisi kısa bir sürede onayladığı formun kopyası ve paranızı alın.

IBAN Nedir

Eylül 2005 tarihinden itibaren, Uluslararası Standartlar Kuruluşu (International Organization fabilor Standardization – ISO) tarafından geliştirilmiş olan IBAN (Uluslararası Banka Hesap Numarası) hesap numaraları Bankamız tarafından, verilebilecek ve kullanılabilecektir.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerinde zorunlu olarak kullanılan IBAN halihazırda, 33 ülke tarafından kullanılmaktadır.
IBAN’ın kullanımı ile gerek yurtdışı, gerek yurtiçi para transfer işlemleri daha ekonomik ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilecektir. Uygulamada her ülkenin ve bankanın hesap numaralarının biçimi ve uzunluğu farklıdır. Bir başka ülkeye veya bankaya para transferi yapacak olan müşteriler, hesap numaralarında belirli bir standart olmadığından, para transferi yapacakları kişiden aldıkları karşı hesap numarasının doğruluğundan emin olamamaktadırlar. IBAN kullanımı ile para transferlerindeki hatalar ve bu hatalardan kaynaklanan gecikmeler büyük oranda azaltılacaktır.
IBAN kullanılarak transfer edilen para daha hızlı bir biçimde göndericinin hesabından alıcının hesabına geçmektedir. Böylece, işlemlerde oluşabilecek muhtemel hatalardan kaynaklanan bekleme süreleri ve ek maliyetler ortadan kalkacaktır.

Örnek bir IBAN (Uluslararası Banka Hesap Numarası) şu şekilde olacaktır :

Hesabınızın IBAN Numarasını Nasıl Öğrenebilirsiniz?

Bankanınızın müşteri hizmetlerini arayarak veya Banka şubenizden IBAN Hesap Numaranızı öğrenebilirsiniz.

Bireysel emeklilik sistemine katılım ihtiyaridir. 18 yaşını dolduran ve medeni hakları kullanma ehliyeti olan herkes sisteme katıla­bilecektir.

Sisteme katılacak kişiler bir emeklilik şirketiyle emeklilik söz­leşmesi imzalayacaklardır. Emekli­lik sözleşmesi, katılımcının siste­me girmesine, sistemden ayrılma­sına, emekli olmasına, katkıların ödenmesine, bu katkıların bireysel emeklilik hesaplarında izlenmesi­ne, fonlarda yatırıma yönlendirilmesine ve katılımcı veya lehdarına yapılacak ödemelere ilişkin esaslar ile tarafların diğer hak ve yükümlülüklerini düzenleyen, esas olarak katılımcı ve şirketin taraf olarak yer aldığı bir sözleşmedir.

Katılımcı, emeklilik sözleşme­sinde belirtilen esaslar dahilinde, şirket nezdinde açılacak bireysel emeklilik hesabına katkı yapacak­tır. Katılımcı, emeklilik sözleşme­sinde yer alacak şartlar çerçevesin­de, katkı payının aynı şirkete ait birden fazla fon arasında paylaştı­rılmasını isteyebilecek veya emeklilik sözleşmesinin yürürlük tari­hinden itibaren en az bir yıl geç­tikten sonra bireysel emeklilik he­sabındaki birikimlerinin başka bir emeklilik şirketine aktarılmasını talep edebilecektir.

Sisteme yapılacak katkıların yanı sıra, emeklilik şirketleri katılımcılardan sisteme ilk katılışla­rında en fazla bir yıl İçinde taksit­ler halinde ödeyecekleri bir giriş aidatı talebinde bulunabilecekler­dir. Emeklilik sözleşmelerinde, ilan ve reklamlarda belirtilmek koşuluyla katkı paylarından, fon varlıkları veya fon gelirleri üzerin­den yönetim gideri veya fon işletim masrafı kesintileri yapılabile­cektir.

Türkiye’de kurulmuş ve kurulacak bankalarla yabancı ülkelerde kurulmuş olup da Türkiye’de şube açmak yoluyla faaliyette bulunan ya da bundan sonra Türkiye’de şube açarak faaliyete geçecek olan bankalar, 25.4.1985 tarih ve 3182 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine tâbidirler.

Bankalar Kanunu, 2.5.1985 tarih ve 18742 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiş ve o tarihe kadar yürürlükte bulunan 7129 sayılı Bankalar Kanunu ile ek ve tadillerini yürürlükten kaldırmıştır. 3182 sayılı Bankalar Kanunu, 3991 sayılı Yetki Kanunu’na dayanılarak Bakanlar Kurulu tarafından 16.6.1994 tarih ve 538 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile önemli ölçüde değişikliğe uğramıştır.

Buna karşılık, 3991 sayılı çerçeve yasa, Anayasa Mahkemesi’nin Esas: 1994/68, Karar no: 1994/80 sayı ve 29.11.1994 tarihli kararıyla iptal edilmiştir. Gerekçeli karar, 10.2.1995 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmakla birlikte, KHK/538′in iptali yönünde Anayasa Mahkemesi’ne başvuru olmadığından ve yasal başvuru süresi (60 gün) olduğundan, anılan yasayla gerçekleştirilen değişiklikler geçerlidir.

Bankalar Yeminli Murakıplığı Bankalar Kanunu ile diğer kanunların bankalarla ilgili hükümlerinin uygulanmasını ve her türlü bankacılık işlemlerinin denetimiyle, bankaların varlıkları, alacakları, öz kaynakları, borçları, kâr ve zarar hesapları arasındaki ilgi ve dengelerin ve mali bünyeyi etkileyen tüm öğelerin tespit ve tahliliyle uğraşan, banka, para ve kredi sorunlarıyla Maliye Bakanı tarafından verilecek mali, iktisadi ve sair konularda her türlü inceleme ve araştırmayı yapmakla görevli olan, Maliye Bakanlığı’na bağlı denetim örgütüdür.

Bankaların özel bir denetim örgütü tarafından denetlenmesi fikri ilk kez 2243 sayılı Mevduatı Koruma Kanunu (m. 19) ile ortaya çıkmıştır. Bu kanun, 2243 sayılı kanunun hükümlerinin uygulanmasına nezaret göreviyle yükümlü olmak üzere Maliye ve İktisat Bakanlıkları’nca bankalar murakıbı atanacağını ve bu murakıpların Bakanlar Kurulu’nda yemin edeceklerini belirtmektedir.

Kanun, banka murakıplarının, bankalardan mevduat sahiplerinin adlarının yer aldığı bir cetvel isteyemeyeceklerini öngörmektedir.

2999 sayılı Bankalar Kanunu (m. 39-40) ile bankalar yeminli murakıplığı bir denetim örgütü olarak muhafaza edilmiş olmasına rağmen, murakıpların yetki kısıtlılığı sürmüş, ayrıca murakıpların kredi, kefalet, teminat ve sair banka işlem ve hizmetlerinin ayrıntısı ve ilgililerin adları ve hesapları hakkında bilgi isteyemeyecekleri de belirtilmiştir.

Bir denetim örgütünün bu kadar kısıtlı yetkilerle kendisinden beklenen görevleri yerine getirebilmesini beklemek güçtür. Nitekim 2243 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 1933 yılından, 7129 sayılı Bankalar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği yıl olan 1958’e kadar geçen sürede, bankalar yeminli murakıplığı, cılız ve işlevlerini yerine getiremeyen bir denetim örgütü olarak kalmıştır.

7129 sayılı Bankalar Kanunu (m. 61) ile bankalar yeminli murakıplarının bankaların işlemlerine ilişkin yetki kısıtlamaları kaldırılmış, 28 sayılı kanun hükmünde kararname ve günümüzde yürürlükte bulunan Bankalar Kanunu (25.4.1985 tarih ve 3182 sayılı değişik: KHK/538 – 16.6.1994) ile görev ve yetkileri daha da genişletilmiştir.

Söz konusu görev ve yetkiler, Bankalar Kanunu’nun 61. maddesinin 1-7. bentlerinde belirtilmiştir:

1. Bu kanunla ek ve değişikliklerinin diğer kanunların bankalarla ilgili hükümlerinin uygulanmasının ve her türlü bankacılık işlemlerinin denetimi, bankaların varlıkları, alacakları, özkaynakları, borçları, kâr ve zarar hesapları arasındaki ilgi ve dengelerin ve mali bünyeyi etkileyen diğer tüm unsurların saptanması ve incelenmesi, bankalar yeminli murakıpları ve yardımcıları tarafından yapılır.

2. Bankalar yeminli murakıpları ve yardımcıları, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümlerine aykırı hareket eden banka ve ilgililer hakkında, adı geçen kanunun E/1. maddesindeki yetkilere ve Bankalar Kanunu’nda yazılı görevleriyle kayıtlı olmak üzere vergi inceleme yetkisine sahip oldukları gibi, Türkiye Kalkınma Bankası ve tüm bankaların kuruluş kanunları hükümleriyle diğer kanunların bankalarla ilgili hükümlerinin uygulanmasını da denetlemeye yetkilidirler.

3. Bankalar yeminli murakıpları ve yardımcıları, bankalar, bankaların iştirak ve kuruluşlarıyla diğer gerçek ve tüzel kişilerden, yukarıda yazılı kanun hükümleriyle ilgili görecekleri bütün bilgileri istemeye, bunların tüm defter, kayıt ve belgelerini incelemeye yetkili olup, bunlar da istenilen bilgileri vermekle, defter kayıt ve belgeleri incelemeye hazır bulundurmakla yükümlüdürler.

4. Devlet daire ve kuruluşları, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, Türkiye Bankalar Birliği ve benzeri kuruluşlarla risk santralı teşkilatı, istenecek her türlü bilgiyi gizli de olsa, bankalar yeminli murakıplarına ve yardımcılarına verirler.

5. Bankalar yeminli murakıp yardımcıları, konularıyla ilgili dallarda yüksek öğrenim yapmış adaylar arasından sınavla seçilerek memuriyete alınırlar. En az üç yıl bankalar yeminli murakıp yardımcılığı yaptıktan sonra, yeterlik sınavında başarı gösterenler ortak kararla bankalar yeminli murakıbı olarak atanırlar. Bankalar yeminli murakıpları başkanının da, bankalar yeminli murakıbı sıfat ve yetkisi vardır.

6. Bankalar yeminli murakıpları ve yardımcıları, Ankara’da Asliye Ticaret Mahkemesi’nde yemin etmedikçe denetim yapamazlar.

7. Bankalar yeminli murakıplarının çalışma tarzı, bir yönetmelikle düzenlenir.

Etik, insanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları, kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaki açıdan araştıran ölçüler bütünüdür.

Meslek etiği, meslek grubunu oluşturan bireylerin kendi aralarında ve toplum ile olan ilişkilerini düzenlerken; örgütsel etik, örgütün içinden ve dışından kaynaklanan sorunların çözümünde belirli kurallar getirerek örgüt içi davranış kültürünü tanımlar.

Bankacılık Etik İlkeleri, bankacılık sisteminin büyütülmesi, bankacılık hizmet kalitesinin artırılması, kaynakların en iyi şekilde kullanılması, bankalar arasında haksız rekabetin önlenmesi, bankacılık alanındaki uygulamalarda belli standartlar getirilmesini hedefleyen belli başlı yazılı kurallar bütünüdür.

Bankaların; kendi aralarında, diğer kurumlarla, müşterileri, hissedarları ve çalışanları ile olan ilişkilerini etik ilkelere uygun şekilde düzenlemeleri ve bu ilkeler doğrultusunda faaliyet göstermeleri gerekmektedir.

Türkiye Bankalar Birliği, bankacılıkta iyi uygulama standartlarını oluşturmak üzere bankaların ilişkilerinde uymalsı gereken ilkeleri belirlemektedir.

Bankaların Genel Etik İlkeleri

a) Dürüstlük
b) Tarafsızlık
c) Güvenilirlik
d) Saydamlık
e) Toplumsal Yararın Gözetilmesi ve Çevreye Saygı
f) Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerinin Aklanması ile Mücadele
g) İçerden Öğrenenlerin Ticaretini Önleme

Bankalararası Genel Etik İlkeleri

Bankalar kendi aralarında,

- Bilgi alışverişi
- Personel Hareketleri
- Rekabet
- İlan ve Reklamlar konularına dikkat ederek, diğer bankalara ve topluma olan sorumlulukları doğrultusunda hareket ederler.

Bankaların müşterileri ile olan ilişkilerindeki Etik İlkeler

Bankalar müşterileri ile olan ilişkilerinde,

- Müşterinin Bilgilendirilmesi
- Müşteri Sırrının Korunması
- Hizmet Kalitesi
- Müşteri Şikayetleri
- Güvenlik konularına gereken hassasiyeti göstererek, gerekli önlemleri alırlar ve belli düzenlemeler yaparlar.

Bankaların çalışanları ile olan ilişkilerindeki Etik İlkeler

Bankalar,

- Çalışanların genel nitelikleri
- İşe alma ve kariyer gelişimi
- Temsil ilkeleri ve çalışma ortamı
- Mesai saatleri konularında personelin çıkarlarını kuruyan ve gerektiğinde yönlendirici düzenlemeler yaparlar.

Çalışanların müşterileri ile olan ilişkilerindeki Etik İlkeler

Bankalar, çalışanlarının;

- ­Müşterilerle borç-alacak, kefalet ve müşterek hesap açtırmak gibi etik ilkelerle bağdaşmayan ilişkilere girmelerini,

- Mevcut veya potansiyel müşterilerden hediyeler almalarını,

- Konumlarını kullanarak, gerek kendi iş ortamlarından gerekse müşterilerinin iş olanaklarından kişisel çıkar sağlamalarını engelleyici iç düzenlemeler yaparlar.

Ayrıca, çalışanlarının tabi olduğu mevzuat hükümlerinden doğan haklarının zamanında ve eksiksiz olarak sağlanmasına özen gösterirler.

Banka çalışanlarının uyacakları Meslek Kuralları ve Etik İlkeler

Banka çalışanları;

a) Görevlerini yerine getirirken yürürlükteki mevzuata uymak,
b) Müşterilerini, kendilerine sunulan ürün ve hizmetlerin sağlayacağı fayda ve doğuracağı riskler konusunda bilgilendirmek,
c) Aynı hizmeti alan müşterilere tarafsız ve adil hizmet sunmak,
d) Sıfat ve görevleri dolayısıyla bankalara veya müşterilerine ait öğrendikleri sırlan, bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklamamak,
e) Çalışma ve davranışlarında bankanın itibar kaybına sebebiyet vermemek,
f) “Ticari işletme” veya “Esnaf işletmesi” sayılmalarını gerektiren faaliyetlerde bulunmamak,
g) Adalet, doğruluk, dürüstlük, güvenilirlik ve sosyal sorumluluk prensiplerine aykırı davranışlarda bulunmamak,
h) Görevlerini gerçekleştirirken diğer çalışanlar ile saygılı ve özenli iletişim kurmak suretiyle ortak amaçlar yönünde işbirliği sağlamak,
ı) Bankaya ait varlıkları ve kaynakları verimsiz ve amaç dışı kullanmamak,
j) Görev ve sıfatlarını kullanarak, gerek kendi iş ortamlarından gerekse müşterilerinin olanaklarından kişisel çıkar sağlamamak,
k) Kendilerine yapılan menfaat sağlamaya yönelik teklifleri derhal reddetmek, yetkili makamlara ve amirlerine bildirmek,
1) Müşterilerle borç-alacak, kefalet ve müşterek hesap açtırmak gibi etik ilkelerle bağdaşmayan ilişkilere girmemek,
m) Mevcut veya potansiyel müşterilerden teamül dışında hediyeler almamak,
n) Hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında üstlendikleri görevlerle ilgili olarak hesap verebilme sorumluluğu içinde olmak,
o) Dernek, vakıf, kooperatif ve benzeri yerler hariç, bankasının onayı olmadan hiç bir özel ve resmi kuruluşta görev almamak ile yükümlüdürler.

Bankacılık etik ilkelerinin geliştirilmesi ve diğer hükümler

Bankalar, etik ilkelerin geliştirilmesi ve gerektiğinde değişiklikler yapılmasını sağlamak üzere, Kuruluş Birlikleri Yönetim Kurullarına diledikleri zaman öneriler getirebilirler.

Bankaların veya banka personelinin etik ilkelere aykırı işlem veya eylemi olduğuna Birlik Yönetim Kurulu tarafından karar verilir. Bu etik ilkelere aykırı hareket eden bankalar ve/veya banka personeli Birlik internet sitesinde yayımlanır ve ayrıca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na bildirilir.

Kaynak: TBB ( Türkiye Bankalar Birliği )

Bankaların telefon aracılığı ile verdikleri hizmetler arasında çek ve hesap bakiyeleri, detaylı hesap hareketleri, ödenmiş çekler ve borç ödemeleri, kredi izin belgeleri, çek siparişleri, ATM yerleri, İMKB’deki hareketler ve hisse senetleri fiyatları, portföy bilgileri ve yatırma getirileri, faiz oranları, kredi kartı bilgileri ve ödemeleri, para, döviz, borsa ve altın piyasasının durumları, fon fiyatları, leasing ve factoring uygulamaları sayılabilir.

Müşteriler açısından telefon bankacılığı çok pratik ve oldukça kolay bir uygulama olması sebebiyle birçok avantajlar getirmiştir. İnsanlar evlerinden ayrılmadan finans bilgilerine ulaşabilmekte, hatta fon alıp satarak yatırım işlemi dahi yapabilmektedir.

Devlet adına para üreten, para ve kambiyo politikalarını belirleyen ve yürüten bankalardır. Bu bankalar, “emisyon bankası” ya da “bankaların bankası ”olarak da adlandırılır. Daha çok merkez bankası adıyla anılmalarının nedeni, para ve bankacılık işlerinde diğer bankaların merkezini oluşturmalarından, onları bir merkezden yönlendirmelerinden ileri gelir. Merkez bankalarının sahip olduğu bu yetkiler, devletin hükümranlık haklarındandır. Bu nedenle, merkez bankalarının, mülkiyet yapısı ne olursa olsun, yetkileri hangi ölçülerde bulunursa bulunsun, görev konularında son irade, devleti yönetenlerdedir.

Merkez bankaları ekonomik gelişmeye bağlı olarak ortaya çıkmışlardır. Bilinen anlamda merkez bankalarının doğuşu ve gelişmesi, bankacılığın gelişmesinden sonradır ve aşağı yukarı geçen yüzyıla rastlamaktadır. Merkez bankalarının gelişimi, metal para sisteminin önemini yitirmesi ve bankaların para yaratma işlevlerinin ön plana çıkması ile paralel olmuştur. Bu tür bankaların ilk örnekleri, banknot basan ve saklayan özel kuruluşlar idi. Bunların, modern merkez bankacılığı kimlik ve araçlarına sahip olmaları, metal para sistemlerinin ve banknotların altına konvertibilitesi zorunluluğunun ortadan kalkmasıyla olmuştur.

Bugün merkez bankalarının belli başlı görev ve işlevleri şöyle sıralanabilir: 1- Devlet adına banknot çıkarmak (emisyon), 2- Devletin hazinedarlığını yapmak, 3- Banka sisteminin rezervlerini tutmak, 4- Reeskont ve avans işlemleri yapmak suretiyle kredi açmak, 5- Banka sisteminin rezervlerini, reeskont ve avans suretiyle açtıkları kredileri artırıp azaltmak, hisse senedi ve tahvil alıp satmak, yani açık piyasa işlemleri yapmak suretiyle banka sisteminin ve ekonominin likiditesini kontrol etmek ve ayarlamak, 6- Banka kedilerini nicelik ve nitelik yönünden kontrol etmek, 7- Kambiyo sınırlaması getirilmişse, ülkenin döviz rezervlerini tutmak ve yabancı ülkelere döviz üzerinden işlemleri yürütmek, kontrol etmek, 8- Devletin ekonomik ve mali konularda danışmanlığını yapmak, 9- Bankalar arasında takas ve mahsup işlemlerini takas odaları aracılığıyla yürütmek, 10- Banka sistemini denetlemek.

Bu görevler, ekonomik gelişmişliğe ve sosyal yapıya göre ülkeden ülkeye farklılıklar göstermekte, zengin ve serbest piyasa düzenine sahip ülkelerde azalarak büyük ölçüde piyasada para hacmini ve banka sistemini denetlemekle kalırken, az gelişmiş ülkelerde merkez bankaları çok daha geniş işlevler üstlenmekte ve bu işlevler kaynakların ülke kalkınmasının gereklerine göre yönlendirilmesi şeklinde genişlemektedir.

Başlangıçta devlet bankası şeklinde kurulan merkez bankalarının sayısı çok sınırlıydı. Genellikle bir ticaret bankasına banknot ihraç yetkisi verilmesi şeklindeki tarihsel gelişim, merkez bankalarının çoğunun özel sermayeli olmasının bir nedeni idi. Ancak Birinci ve İkinci Dünya savaşlarının deneyimleri ve hükümetlerin bu bankalara duyduğu ihtiyaç, 1936’lardan itibaren kimi merkez bankalarının devletleştirilmesine, kurulanların da devlet bankası olarak kurulmasına yol açtı. Nitekim bu tarihten sonra Danimarka, Kanada, Yeni Zelanda, İngiltere, Fransa, Hollanda, Norveç merkez bankaları devletleştirildi; yeni kurulan İrlanda, Afganistan, Seylan, Irak, İsrail merkez bankaları da devlet bankası olarak kuruldu.

Merkez bankaları, genellikle düşük sermaye ile çalışan kuruluşlardır. Bunlar, idare binası, şube binaları ve demirbaşlar gibi sınırlı varlıkları için sermayeye gerek duyarlar. Merkez bankası görevleri sermayeyi gerektirmez. Esasen bu bankaların kârları da ticari bir faaliyet sonucu elde edilmeyen, ekonominin düzenlenmesiyle ilgili kararlardan doğan kârlardır. Bu nedenle devletler merkez bankalarında ne kadar pay sahibi olurlarla olsunlar, kârın bir kısmını mutlaka alırlar. Nitekim Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nda, sermayenin tamamı Hazineye ait olmadığı halde, ortaklara en fazla %12 oranında kâr dağıtılmakta, kalanı Hazine’ye verilmektedir.

Merkez bankalarının bağımsız olması öteden beri tartışma konusudur. Bu görüşe göre, merkez bankaları, mali ve siyasi otoritelerden apayrı bir hukuki bünye içerisinde düzenlenmeli ve özerk hareket edebilmelidir. Aksi halde hükümetler merkez bankalarını piyasaya karşılıksız para çıkarmaya zorlayacaklar, enflasyona yol açacaklar, bunların sonucu olarak da halkın ve kurumların bu bankalara güveni sarsılacaktır.

“Kamu” deyiminin sınırları kesin olarak belli değildir. Bu nedenle, günlük hayatta kullanılan kamu bankası deyiminin yasal çerçevesini çizmek zordur. Ancak, kamu sözcüğü ile eski dilde “amme”nin kastedildiği noktasından hareket edilirse, bu ifade ile belli kişi ya da grupların hakimiyetinde bulunmayan ve kamu sektörü içerisinde yer alan bankaların kastolunduğu anlaşılır.

Mevzuatta devlet bankasının da bir tanımı bulunmamakla birlikte, genel ve katma bütçeli kuruluşlar devlet olarak nitelendirildiğinden, sermaye ve idaresi bunlara ait olan bankalar devlet bankası sayılmaktadır. Kamu bankası deyimi devlet bankası deyiminden daha geniştir.

Çünkü, bu ifade, devlet bankaları ile birlikte sermaye ve yönetimine, yerel yönetimlerin, kamu yararına çalışan kurum, kuruluş ve derneklerin sahip olduğu bankaları da kapsamaktadır.

Ülkemizde 1996 yılı itibariyle etkinlik gösteren kamu sermayeli ticaret, kalkınma ve yatırım bankaları şunlardır. (T.C. Merkez Bankası dışında):

1) (Ticaret bankaları)

• Etibank Bankacılık A.O.
• Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası
• Türkiye Emlak Bankası A.Ş.
• Türkiye Halk Bankası A.Ş.
• Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.

2) (Kalkınma ve yatırım bankaları)

• İller Bankası
• Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.
• Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.

Bu bankalardan Vakıflar Bankası’nın sermayesine mazbut ve mülhak vakıflar, İller Bankası’nın sermayesine ise yerel yönetimler egemendir. Diğer bankalar aynı zamanda devlet bankasıdır. İki banka, şirket statüsünde olmayan kamu iktisadi kuruluşudur (Türkiye Kalkınma Bankası; T.C. Ziraat Bankası).

Beş banka anonim ortaklık statüsünde kamu iktisadi kuruluşudur (Türkiye Emlak Bankası A.Ş., Türkiye Halk Bankası A.Ş., Etibank A.O., Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş., Türkiye Kalkınma Bankası A.Ş.). T.C. Merkez Bankası, sermayesinin yarıdan çoğuna Hazine’nin sahip olduğu özel statülü bir bankadır.

Fransızca kökenli bir kelimedir. Bir banka hesabındaki fonların, bir başka hesaba aktarılması anlamını taşır. Bir bankacılık ve işletmecilik terimidir.

Türkçe’de, hesabı bulunan kişilerce bankalara verilen ödeme emirleri anlamında da kullanılır. Bu durumda virman, bir işletme veya kişinin bankadaki hesabından belli bir miktarı, bir başka hesaba aktarması için bankaya verdiği emirdir.

Bankaya önceden bildirilmeden herhangi bir zamanda mevduat sahibi tarafından çekilebilen ya da başka birine transfer edilebilen mevduattır. Banka açısından ise, vadesi belirsiz olan, fakat ödenmesi aniden istenebilen bir borçtur. Ekonomik birimlerin cari harcamalarını gerçekleştirmek için talep ettikleri fonları bünyesinde toplar.

Likiditesi tamdır. Genel bankacılık uygulamasında kişilere çek hesapları, işletmelere ise cari hesaplar şeklinde açılır. Genellikle çek hesaplarının alacak bakiyesi vermesi zorunluluğu getirili cari hesapların ise borç bakiyesi vermesi öngörülür. Üzerine çek çekilmeyen vadesiz mevduat, dolanım olanağı bulunmayan bir mevduattır ve bir dolanım aracı olarak değil, likiditesi açısından geniş anlamdaki para arzı tanımı içinde yer alır.

Dolanım olanağına sahip çeke tabi vadesiz mevduat ise kaydi para (ya da banka parası) olarak dar anlamdaki para arzı içinde yer alır.