Kısa Vadeli Kredi

Bir yıl ya da daha az bir süre içinde geri ödenmek üzere açılan kredilerdir. Bu krediler, ticaret konusuna giren tüketim ve üretim ihtiyaçları için açılır. Kısa vadeli tüketim kredisi: Ekonomik önemi, talebi tahrik etmesindedir. Tüketim kredisi, bugüne ait ihtiyaçların bedelini gelecek ayların geliri ile ödemek fırsatını sağlar. Gıda ve giyim eşyası, mobilya ve benzerleri için verilen krediler, tüketim kredisi kapsamına girer. Kısa vadeli kredili ve veresiye satışlar bu çeşit krediye örnektir.

Kısa vadeli üretim kredisi: Üretim sürecini tamamlamak ve firmaların cari giderlerini karşılamak üzere açılır. İşletmelere, döner sermayelerini destekleyen geçici bir satın alma gücü sağlar. Hammadde almak, ücret ve vergi ödemek, stok yapmak ve tutmak gibi amaçlar için kısa vadeli kredilere başvurulabilir.

Kısa vadeli kredi, yeni yatırımlara girmek için değil, varolan tesisleri çalıştırmak üzere alınması gereken bir paradır. Orta ve uzun vadeli kredilerden farklıdır: Banka, uzun ve orta vadeli kredi açarken, firmanın geçmiş dönemlerde realize ettiği kârları ve ileriye ait gelir sonuçlarını inceler. Çünkü firmalar, uzun ve orta vadeli borçlarını kârlarıyla ödemek durumundadırlar.

Buna karşılık kısa vadeli kredi açılırken firmanın borçlanma kapasitesi, kâr durumuna değil, hasılat durumuna göre ölçülür. Kısa vadeli kredinin amacı, firmanın üretimini tamamlayarak ya da siparişini yaparak malı müşterisine aktarabilmesini sağlamaktır. Kısa vadeli krediler bono ve poliçe iskonto etmek ya da borçlu cari hesap açmak yoluyla yürütülebilir.

Euro Krediler

Euro krediler bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla açmış oldukları kredilerdir. Bu piyasada bankalar tek başlarına veya işbirliği içinde euro döviz cinsinden şirketlere, kurumlara ve yükümlülüklere kredi kullandırmaktadır. Bu kredilerin en önemli özelliği kredi sözleşmelerinin değişken faizli temele göre yapılmasıdır. Kredilerin faiz oranları ( LIBOR, SIBOR vb ) euro piyasalarda oluşan faiz oranları kullanılarak belirlenmektedir. Euro kredilerde faiz oranı seçilen para cinsine ve alıcının risk durumuna göre LIBOR üzerine bir marj eklenmesi yoluyla belirlenir.

Euro krediler kısa ve orta vadeli olarak verilir. Ancak 6 ay ve daha kısa vadeli olanlar çoğunluktadır. Bu piyasada ödünç verenlerin hemen hemen hepsi ticari bankalar ya da bankalar sendikasyonudur. Yatırımcıları ve ödünç alıcıları europara sendikasyonu kredi piyasına çeken asıl neden bu piyasadaki asıl neden düşük faiz marjlarıdır. Mevduat ve kredi faizleri arasındaki fark genelde %1 in bile altındadır. Bunun nedeni euro piyasaların toptan piyasalar olması genelde işlemlerin 500.000 dolar veya daha üzerinde olmasıdır. Alıcılar büyük şirketler, hükümetler uluslararası kuruluşlardır. Euro krediler çeşitli yabancı paralara göre düzenlenmektedir. Fakat bugün için dolar hala bu piyasada egemen para durumundadır.

Euro piyasaların en önemli makro ekonomik işlevi ise uluslar arası sermaye akımlarına aracılık etmesidir. Uluslararası sermaye akımları, ödemeler dengesi açıklarının kapatılmasına ve gelişmekte olan ülkelerinin kalkınmasının finansmanına fon sağlar. Euro piyasaların ikinci makro ekonomik işlevi kredi yaratma işlevidir. Ancak euro piyasaların etkisi yerel piyasalarınki kadar güçlü değildir. Bu piyasalardaki gelişmeler yerel piyasalardaki gelişmeleri olumlu etkilemektedir. Bunların yanında euro piyasaların olumsuz etkileri de bulunmaktadır. Öncelikle bu piyasalar yerel piyasalardaki sermaye hareketlerindeki kontrolü en aza indirmekte ve para politikalarının etkin olarak yürütülmesini engellemektedir. Son olarak düzenlenmemiş euro döviz piyasaları aşırı düzenlenmiş yerel para piyasaları üzerinde serbestleşme konusunda baskı yapmaktadır.

Esham ve Tahvilât Kredisi

Bankaların, ellerinde bulundurdukları hisse senedi ve tahvilleri herhangi bir nedenle satmak istemeyip de parasal gereksinmelerini kredi yoluyla gidermeyi yeğleyenlere açtıkları kredidir. Maddi teminatlı krediler grubuna girer. Bankalar açacakları krediyi güvene lâyık kuruluşlarca çıkarılan ve paraya çevrilmesi kolay olan kıymeti evraka dayandırırlar. Özellikle devlet istikraz tahviller ine itibar edilir. Kredinin dayanağı, borsa değeridir.

Bundan belirli bir oran marj (emniyet payı) düşüldükten sonra azami kredi limiti saptanır. Rehin alınan menkul kıymetlere muhalefet (mahkemece ödeme yasağı) konmamış ve tahvillere amorti isabet etmemiş olmasına dikkat edilir.

Marjın korunabilmesi için menkul kıymetlerin borsa hareketleri yakından izlenir ve eksildiğinde tamamlattırılır. Kredi verilen müşteri adına bir borçlu cari hesap, rehnedilen menkul kıymetler için de ayrı bir föy açılır.

Banka, carî kredi faizinden başka kupon tahsil komisyonu ve muhafaza ücreti alır. Hesap sahiplerine belirli zamanlarda (en az yılda bir) ekstre ile birlikte dosyada (kasada) bulunan kıymetli evrakın dökümünü gösterir liste gönderilir ve müşteriden uygunluk belgesi (mutabakat varakası) alınır.

Esham ve tahvilât karşılığı kredi, ülkemizde de, sermaye piyasasının gelişmesine paralel olarak önemi artacak olan bir kredi türüdür.