Bankacılık Etik İlkeleri

Etik, insanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları, kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaki açıdan araştıran ölçüler bütünüdür.

Meslek etiği, meslek grubunu oluşturan bireylerin kendi aralarında ve toplum ile olan ilişkilerini düzenlerken; örgütsel etik, örgütün içinden ve dışından kaynaklanan sorunların çözümünde belirli kurallar getirerek örgüt içi davranış kültürünü tanımlar.

Bankacılık Etik İlkeleri, bankacılık sisteminin büyütülmesi, bankacılık hizmet kalitesinin artırılması, kaynakların en iyi şekilde kullanılması, bankalar arasında haksız rekabetin önlenmesi, bankacılık alanındaki uygulamalarda belli standartlar getirilmesini hedefleyen belli başlı yazılı kurallar bütünüdür.

Bankaların; kendi aralarında, diğer kurumlarla, müşterileri, hissedarları ve çalışanları ile olan ilişkilerini etik ilkelere uygun şekilde düzenlemeleri ve bu ilkeler doğrultusunda faaliyet göstermeleri gerekmektedir.

Türkiye Bankalar Birliği, bankacılıkta iyi uygulama standartlarını oluşturmak üzere bankaların ilişkilerinde uymalsı gereken ilkeleri belirlemektedir.

Bankaların Genel Etik İlkeleri

a) Dürüstlük
b) Tarafsızlık
c) Güvenilirlik
d) Saydamlık
e) Toplumsal Yararın Gözetilmesi ve Çevreye Saygı
f) Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerinin Aklanması ile Mücadele
g) İçerden Öğrenenlerin Ticaretini Önleme

Bankalararası Genel Etik İlkeleri

Bankalar kendi aralarında,

- Bilgi alışverişi
- Personel Hareketleri
- Rekabet
- İlan ve Reklamlar konularına dikkat ederek, diğer bankalara ve topluma olan sorumlulukları doğrultusunda hareket ederler.

Bankaların müşterileri ile olan ilişkilerindeki Etik İlkeler

Bankalar müşterileri ile olan ilişkilerinde,

- Müşterinin Bilgilendirilmesi
- Müşteri Sırrının Korunması
- Hizmet Kalitesi
- Müşteri Şikayetleri
- Güvenlik konularına gereken hassasiyeti göstererek, gerekli önlemleri alırlar ve belli düzenlemeler yaparlar.

Bankaların çalışanları ile olan ilişkilerindeki Etik İlkeler

Bankalar,

- Çalışanların genel nitelikleri
- İşe alma ve kariyer gelişimi
- Temsil ilkeleri ve çalışma ortamı
- Mesai saatleri konularında personelin çıkarlarını kuruyan ve gerektiğinde yönlendirici düzenlemeler yaparlar.

Çalışanların müşterileri ile olan ilişkilerindeki Etik İlkeler

Bankalar, çalışanlarının;

- ­Müşterilerle borç-alacak, kefalet ve müşterek hesap açtırmak gibi etik ilkelerle bağdaşmayan ilişkilere girmelerini,

- Mevcut veya potansiyel müşterilerden hediyeler almalarını,

- Konumlarını kullanarak, gerek kendi iş ortamlarından gerekse müşterilerinin iş olanaklarından kişisel çıkar sağlamalarını engelleyici iç düzenlemeler yaparlar.

Ayrıca, çalışanlarının tabi olduğu mevzuat hükümlerinden doğan haklarının zamanında ve eksiksiz olarak sağlanmasına özen gösterirler.

Banka çalışanlarının uyacakları Meslek Kuralları ve Etik İlkeler

Banka çalışanları;

a) Görevlerini yerine getirirken yürürlükteki mevzuata uymak,
b) Müşterilerini, kendilerine sunulan ürün ve hizmetlerin sağlayacağı fayda ve doğuracağı riskler konusunda bilgilendirmek,
c) Aynı hizmeti alan müşterilere tarafsız ve adil hizmet sunmak,
d) Sıfat ve görevleri dolayısıyla bankalara veya müşterilerine ait öğrendikleri sırlan, bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden başkasına açıklamamak,
e) Çalışma ve davranışlarında bankanın itibar kaybına sebebiyet vermemek,
f) “Ticari işletme” veya “Esnaf işletmesi” sayılmalarını gerektiren faaliyetlerde bulunmamak,
g) Adalet, doğruluk, dürüstlük, güvenilirlik ve sosyal sorumluluk prensiplerine aykırı davranışlarda bulunmamak,
h) Görevlerini gerçekleştirirken diğer çalışanlar ile saygılı ve özenli iletişim kurmak suretiyle ortak amaçlar yönünde işbirliği sağlamak,
ı) Bankaya ait varlıkları ve kaynakları verimsiz ve amaç dışı kullanmamak,
j) Görev ve sıfatlarını kullanarak, gerek kendi iş ortamlarından gerekse müşterilerinin olanaklarından kişisel çıkar sağlamamak,
k) Kendilerine yapılan menfaat sağlamaya yönelik teklifleri derhal reddetmek, yetkili makamlara ve amirlerine bildirmek,
1) Müşterilerle borç-alacak, kefalet ve müşterek hesap açtırmak gibi etik ilkelerle bağdaşmayan ilişkilere girmemek,
m) Mevcut veya potansiyel müşterilerden teamül dışında hediyeler almamak,
n) Hizmetlerin yerine getirilmesi sırasında üstlendikleri görevlerle ilgili olarak hesap verebilme sorumluluğu içinde olmak,
o) Dernek, vakıf, kooperatif ve benzeri yerler hariç, bankasının onayı olmadan hiç bir özel ve resmi kuruluşta görev almamak ile yükümlüdürler.

Bankacılık etik ilkelerinin geliştirilmesi ve diğer hükümler

Bankalar, etik ilkelerin geliştirilmesi ve gerektiğinde değişiklikler yapılmasını sağlamak üzere, Kuruluş Birlikleri Yönetim Kurullarına diledikleri zaman öneriler getirebilirler.

Bankaların veya banka personelinin etik ilkelere aykırı işlem veya eylemi olduğuna Birlik Yönetim Kurulu tarafından karar verilir. Bu etik ilkelere aykırı hareket eden bankalar ve/veya banka personeli Birlik internet sitesinde yayımlanır ve ayrıca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na bildirilir.

Kaynak: TBB ( Türkiye Bankalar Birliği )